Rex quidam habuit domitam Symeam, que in mensa eius dedicate (sic) nutrita
est, solita interesse secretis regis et videre qualia illi ex[h]ibebantur
servicia; familiaris enim erat ei. Transacto itaque aliquo tempore ad
assuetas reversa est silvas, et, relicta regia domo, cepit inter agrestes
Symias ipsa vivere agrestis. Est autem consuetudo Symie humanos actus
imitari. Memor itaque quomodo viderat regi servire famulos suos, gloriosum
ipsi visum est, si a consimilibus suis tales honores et talia posset habere
servicia, et fecit se regem inter Symias. Et constituit alios iudices,
alios duces, alios comites, alios prefectos, alios inferioris ordinis
ministros, ut, sicut viderat in aula regis, singuli in ordine suo deputata
sibi explerent officia. Sedit itaque sic gloriose in medio principum suorum.
Contigit autem ut duo Homines iter agerent in vicino ubi Symiarum erat
conventus , et erat unus mendax, et alter verax. Qui steterunt a longe,
donec alter eorum, scilicet senior, ad maiestatem imperatoris iussus est
accedere. Et hic erat mendax. Quesivit ergo rex ab ipso quid sibi de eo
videretur quis esset. Qui ait : Michi de vobis videtur quod sitis omnium
Symiarum dominus et imperator. Ostendit ei et filium suum, de ipso eciam
requirens quid sibi videretur. Et ait ille : Filius imperatoris esse videtur,
et poterit vobis adhuc imperio succedere, solummodo [si] vivat et valeat.
Tunc de uxore sua quesivit. Quam ille reginam esse dixit. Post hec de
aliis Symiis interrogavit eum quid ipse sentiret. Alique, inquit, sunt
iudices, alique comites, sunt pincerne, sunt dapiferi, sunt ministri,
quibus imperatoris curia carere non potest. Placuerunt valde hec verba
in conspectu regis, et dignis honoribus iussus est ab omnibus honorari.
Factumque est, ut imperavit. Socius itaque suus, qui vera preferre solebat,
videns illum pro mendaciis suis sic honorari, cogitavit quod vera loquendo
maiorem adhuc promereri posset ab illis honorem. Accessit ergo ipse et
coram rege astitit. Cui rex ait : Quid tibi videtur de me, Homo? Qui respondit
: Non aliud quam sis, Symia. Et de filio meo quid dicis? Ipsum esse Simulunculum
(sic) dico. De uxore mea quid iudicas? Et ait Homo veredicus : Uxor tua,
eiusdem generis bestia cuius et tu, a te nec facie discrepat, nec appellacione,
Et de ministris eciam inquisitus, ipsos esse Symias respondit, et in nullo
dominum et servos diffe[r]re. Rex vero, hec veritatis verba minus approbans
iratusque Homini, tradidit eum tortoribus. Symiis scilicet, que, aspere
ei arridentens, morsibus et angustiis eum circumdederunt.
Moralitas. Cavenda est nobis societas mendaci(i)s et iniqui(s); nec enim
eque conveniunt falsitas et veritas, nec diu commorari possunt , utrobique
manente integritate.